Ćwiczenia w domu i szkole
Zadania CKE dostosowane do ćwiczeń online

j. pol. - 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | j.ang. - 2009 | 2010 | 2011 | 2012
2013 - j.pol. | hist. | j.ang. | mat. | przyr. | 2014 - j.pol. | hist. | j.ang. | mat. | przyr. | 2015 - j.pol. | hist. | j.ang. | mat. |

egzamin gimnazjalny

Zadanie 5. (0–1) Jedwabnik morwowy jest jedynym w pełni udomowionym gatunkiem owada. Jego gąsienice przed przepoczwarzeniem przędą kokon z jedwabnej nici, który osłania poczwarkę. W porównaniu ze swoim dzikim przodkiem jedwabnik morwowy wytwarza większe kokony, szybciej się rozwija, utracił także zdolność do lotu oraz lęk przed drapieżnikami, co ułatwia jego hodowlę.

Która z cech jedwabnika morwowego jest efektem doboru naturalnego? Wybierz odpowiedź spośród podanych.
A. Utrata zdolności do lotu.
B. Zwiększenie wielkości kokonu.
C. Wytwarzanie nici jedwabnej.
D. Zanik lęku przed drapieżnikami.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 6. (0–2) W tabeli przedstawiono informacje dotyczące dziedziczenia grup krwi w pewnej rodzinie.

6.1. Jakie grupy krwi mają rodzice? Wybierz odpowiedź spośród podanych.
A. Obydwoje rodzice mają grupę krwi A.
B. Ojciec ma grupę krwi A, matka – 0.
C. Matka ma grupę krwi A, ojciec – AB.
D. Ojciec ma grupę krwi AB, matka – 0.

This movie requires Flash Player 9

6.2. Jakie jest prawdopodobieństwo urodzenia się w tej rodzinie dziecka z grupą krwi A? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

A. 25%      B. 50%      C. 75%      D. 100%

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 7. (0–1) W tabeli przedstawiono informacje dotyczące gęstości wybranych substancji gazowych w temperaturze 25 oC i pod ciśnieniem 1013 hPa.

2014_przyr_7

Który rysunek przedstawia właściwy sposób zbierania wodoru? Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie 1. albo 2.

2014_przyr_7b

A. A1       B. A2        C. B1        D. B2

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 8. (0–1) Poniżej przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków.

2014_przyr_8

Której informacji nie można odczytać z zamieszczonego fragmentu układu okresowego? Wybierz odpowiedź spośród podanych.
A. Naturalny wodór stanowią 3 izotopy.
B. Atom magnezu ma 2 elektrony walencyjne.
C. W jądrze atomu sodu znajduje się 11 protonów.
D. Maksymalna wartościowość chloru względem tlenu jest równa 7.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 8. (0–1) Rozwinięcie dziesiętne ułamka 51/370 jest równe 0,1(378). Dokończ zdanie tak, aby otrzymać zdanie prawdziwe.

Na pięćdziesiątym miejscu po przecinku tego rozwinięcia znajduje się cyfra

A. 1       B. 3       C. 7       D. 8

This movie requires Flash Player 9

Informacja do zadań 9. i 10.
Na rysunkach przedstawiono kształt i sposób układania płytek oraz niektóre wymiary w centymetrach.

2014_mat_9

Zadanie 9. (0–1) Ułożono wzór z 5 płytek, jak na rysunku.

2014_mat_10

Dokończ zdanie tak, aby otrzymać zdanie prawdziwe.

Odcinek x ma długość

A. 20 cm       B. 22 cm       C. 26 cm       D. 30 cm

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 10. (0–1) Które wyrażenie algebraiczne opisuje długość analogicznego do x odcinka dla wzoru złożonego z n płytek? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

A. 6n       B. 6n – 4      C. 4n – 2       D. 4n + 2

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 11. (0–1) Prędkość średnia piechura na trasie 10 km wyniosła 5 km/h, a prędkość średnia rowerzysty na tej samej trasie była równa 20 km/h. O ile minut więcej zajęło pokonanie tej trasy piechurowi niż rowerzyście? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

A. 30 minut       B. 60 minut       C. 90 minut       D. 120 minut

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 12. (0–1) Piechur szedł z punktu A do punktu C ze stałą prędkością. Część trasy przeszedł wzdłuż prostej, a część – po łuku okręgu o środku w punkcie B (patrz rysunek).

2014_mat_12a

Na którym z poniższych wykresów zilustrowano, jak zmieniała się odległość piechura od punktu B? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

2014_mat_12b

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 13. (0–1) W prostokątnym układzie współrzędnych przedstawiono wykres funkcji

2014_mat_13

Które z poniższych zdań jest fałszywe? Wybierz odpowiedź spośród podanych.
A. Dla argumentu 2 wartość funkcji jest równa 3.
B. Funkcja przyjmuje wartość 0 dla argumentu 1.
C. Wartość funkcji jest równa –2 dla argumentu –3.
D. Dla argumentów większych od –1 wartości funkcji są dodatnie.

This movie requires Flash Player 9

Informacja do zadań 1. i 2.
Promocja w zakładzie optycznym jest związana z wiekiem klienta i polega na tym, że klient otrzymuje tyle procent zniżki, ile ma lat.

Zadanie 1. (0–1) Cena okularów bez promocji wynosi 240 zł. Ile zapłaci za te okulary klient, który ma 35 lat? Wybierz odpowiedź spośród podanych.
A. 84 zł B. 132 zł C. 156 zł D. 205 zł

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2. (0–1) Okulary bez promocji kosztują 450 zł, a klient zgodnie z obowiązującą promocją może je kupić za 288 zł. Ile lat ma ten klient? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

A. 64        B. 56        C. 44        D. 36

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 3. (0–1) Sześć maszyn produkuje pewną partię jednakowych butelek z tworzywa sztucznego przez 4 godziny. Każda z maszyn pracuje z taką samą stałą wydajnością.
Oceń prawdziwość podanych zdań. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

Przez 8 godzin taką samą partię butelek wykonają 3 takie maszyny.

This movie requires Flash Player 9

Połowę partii takich butelek 6 maszyn wykona przez 2 godziny.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 4. (0–1) Dokończ zdanie tak, aby otrzymać zdanie prawdziwe.

2014_mat_4

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 5. (0–1)

2014_mat_5

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 6. (0–1) W zawodach sportowych każdy zawodnik miał pokonać trasę składającą się z trzech części. Pierwszą część trasy zawodnik przejechał na rowerze, drugą część − prowadzącą przez jezioro − przepłynął, a trzecią – przebiegł. Na rysunku przedstawiono schemat tej trasy.

2014_mat_6

Na podstawie informacji wybierz zdanie prawdziwe.
A. Cała trasa miała długość 50 km.
B. Zawodnik przebiegł 8 km.
C. Odległość, którą zawodnik przebiegł, była o 4 km większa od odległości, którą przepłynął.
D. Odległość, którą zawodnik przejechał na rowerze, była 5 razy większa od odległości, którą przebiegł.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 7. (0–1) Dokończ zdanie tak, aby otrzymać zdanie prawdziwe. Liczba 2014_mat_7

znajduje się na osi liczbowej między

A. 10 i 11        B. 11 i 12        C. 12 i 20        D. 30 i 40

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 22. (0–3) Do każdego aktu prawnego przyporządkuj odpowiedni organ władzy, który go tworzy – wybierz spośród oznaczonych literami A–D. W każdym wierszu tabeli zaznacz literę, którą oznaczono wybrany organ władzy.

A. Sejm
B. Prezydent Rzeczypospolitej
C. Rada gminy
D. Rada Ministrów

22.1. Uchwała […] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki takiej opłaty.

This movie requires Flash Player 9

22.2.Postanowienie […] w sprawie zarządzania wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

This movie requires Flash Player 9

22.3. Rozporządzenie […] w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków.

This movie requires Flash Player 9

Wykres do zadania 23.
Wskaźnik inflacji w Polsce w latach 2007–2011 wyrażony w procentach
2014_hist_22

Zadanie 23. (0–1) Oceń, które z poniższych zdań dotyczących wykresu jest fałszywe. Zaznacz F przy zdaniu fałszywym.

1. W pierwszym półroczu 2007 r. wartość wskaźnika inflacji była niższa niż w pierwszym półroczu 2009 r.

This movie requires Flash Player 9

2. W lipcu i sierpniu 2010 r. wartość wskaźnika inflacji utrzymywała się na tym samym poziomie.

This movie requires Flash Player 9

3. W latach 2007–2011 wartość wskaźnika inflacji wykazywała stałą tendencję wzrostową.

This movie requires Flash Player 9

Ilustracja do zadania 24.
Głosowanie nie jest takie trudne

2014_hist_23

Zadanie 24. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Plakat zachęca do
A. humanitarnego traktowania zwierząt.
B. prowadzenia zdrowego stylu życia.
C. wspólnych niedzielnych spacerów.
D. aktywnego uczestnictwa w wyborach.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 19. (0–1) Oceń, które z poniższych zdań dotyczących tekstu jest prawdziwe. Zaznacz P przy zdaniu prawdziwym.

1. Rada Komisarzy Ludowych została powołana z inicjatywy cara Mikołaja II.

This movie requires Flash Player 9

2. Rada Komisarzy Ludowych powstała w wyniku przewrotu bolszewickiego w Rosji.

This movie requires Flash Player 9

3. Z treści uchwały wynika, że Rada Komisarzy Ludowych miała sprawować władzę sądowniczą.

This movie requires Flash Player 9

Tabela do zadania 20. Walczący i zabici na frontach I wojny światowej (dane szacunkowe w milionach)

Kraj Szacunkowa liczba zmobilizowanych
w ciągu 4 lat
Zabici i zmarli z ran

w ciągu 4 lat

Rosja 13 1,8
Niemcy 13 2,0
Austro-Węgry 9 1,0
Francja 8 1,4
Wielka Brytania 8 1,0

Zadanie 20. (0–1) Oceń, czy poniższe zdania dotyczące danych zawartych w tabeli są prawdziwe. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

Podczas I wojny światowej państwa centralne powołały do wojska więcej żołnierzy niż państwa Ententy.

This movie requires Flash Player 9

Spośród państw wymienionych w tabeli na frontach I wojny światowej najwięcej żołnierzy zginęło w armii niemieckiej.

This movie requires Flash Player 9

Ilustracja do zadania 21. Tablica przed wjazdem do Leśnicy na Opolszczyźnie
2014_hist_21

Zadanie 21. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Możliwość wprowadzenia nazewnictwa miejscowości ukazanego na tablicy oraz języka pomocniczego w gminie to ustawowe nawiązanie do przepisu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w którym stwierdzono, że:
A. „Każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.”
B. „Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.”
C. „Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury.”
D. „Rzeczpospolita Polska może na podstawie umowy międzynarodowej przekazać organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach.”

This movie requires Flash Player 9

Teksty do zadania 15.

Tekst 1.
My […] z Bożej łaski król Polski, Wielki Książę Litewski postanowiliśmy oświadczyć, tak jako też niniejszym aktem ogłaszamy, że wolnie i z własnej woli wyrzekamy się wszelkich praw naszych do korony polskiej, do Wielkiego Księstwa Litewskiego i innych należących do nich krajów, akt ten uroczysty w ręce Najjaśniejszej Imperatorowej Wszech Rosyi składamy dobrowolnie; zstępując z tronu dopełniamy ostatniego obowiązku królewskiej godności.

Na podstawie: Wiek XVI–XVIII w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 1999.

Tekst 2.
Najświętsze, najuroczystsze umowy tyle tylko są nienaruszonymi, ile wiernie dotrzymywanymi ze stron obydwóch. Długie cierpienia Nasze znane światu całemu, pogwałcone tylekroć swobody, Naród Polski od wierności dziś Panującemu uwalniają. Wyrzeczone przez samego Cesarza Mikołaja słowa, odejmują nam wszelką sprostowania krzywd naszych nadzieję. Naród zatem polski, na Sejm zebrany, oświadcza: iż jest niepodległym Ludem i że ma prawo temu koronę polską oddać, którego godnym jej uzna.

Na podstawie: Wiek XIX w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 2001.

Zadanie 15. (0–3) Uzupełnij poniższy tekst – przyporządkuj do każdego zdania właściwą odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C.

Władca określony w tekście 1. jako z Bożej łaski król Polski, Wielki Książę Litewski to 15.1. ____. Tekst 2. to fragment aktu 15.2. ____. Władcy Rosji zostali przywołani 15.3. ____.

15.1.
A. Zygmunt II August
B. Jan Kazimierz Waza
C. Stanisław August Poniatowski

This movie requires Flash Player 9

15.2.
A. konfederacji
B. abdykacji
C. detronizacji

This movie requires Flash Player 9

15.3.
A. tylko w tekście 1.
B. tylko w tekście 2.
C. w obu tekstach

This movie requires Flash Player 9

Ilustracja i tekst do zadania 16.

Manifestacja londyńskich kobiet w 1908 roku

Fragment artykułu prasowego Tadeusza Szemplińskiego z 1901 roku

We wszystkich dziedzinach pracy, które dotychczas zajmowali tylko mężczyźni, praca kobiet coraz większe robi wyłomy. Przeglądając sprawozdania z kongresów kobiecych, przekonywamy się dowodnie, że ruch kobiecy znakomite czyni postępy i wszystkie kobiety, jeżeli nie w praktyce, to przynajmniej w teorii są jego zwolenniczkami.

Źródło: „Goniec Handlowy”, nr 3, 1901/1902.

Zadanie 16. (0–1) Oceń, czy poniższe zdania dotyczące ilustracji i tekstu są prawdziwe. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

Oba źródła pozwalają na sformułowanie opinii, że ruch kobiecy na początku XX wieku przybierał formy zorganizowane.

This movie requires Flash Player 9

Oba źródła pozwalają na sformułowanie opinii, że w wyniku emancypacji polepszyły się warunki życia kobiet.

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 17.

Program brytyjskiego polityka przedstawiony w 1895 roku

Moim najgłębszym marzeniem jest rozwiązanie kwestii społecznej. Aby uratować czterdzieści milionów mieszkańców Zjednoczonego Królestwa od zgubnej wojny domowej, my, politycy, musimy zdobyć nowe ziemie, aby rozmieścić na nich nadmiar ludności, aby uzyskać nowe rynki zbytu towarów produkowanych w fabrykach i wydobywanych w kopalniach. Imperium, mówiłem to zawsze, to kwestia żołądka. Jeśli nie chcecie wojny domowej, musicie stać się imperialistami.

Na podstawie: J. Pajewski, Historia powszechna 1871–1918, Warszawa 1999.

Zadanie 17. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Autor programu wzywa do

A. unowocześnienia sposobu produkcji w fabrykach.
B. wprowadzenia praw socjalnych dla robotników.
C. zaprzestania podbojów terytorialnych.
D. zdobywania nowych kolonii.

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 18.

Relacja Bronisławy ze Śniadowiczów Matuszewskiej

Do ferii wielkanocnych 1901 r. naukę religii pobieraliśmy w języku polskim. Dnia 24 IV nauczyciele zaczęli nas obdarowywać niemieckimi katechizmami. Nie chciałam tego przyjąć. Za sprzeciwienie się nauczycielowi odebraliśmy w dniu 2 V karę chłosty.

Dnia 6 V zaczynają protestować rodzice przeciw zatrzymywaniu ich dzieci codziennie na dwugodzinnym areszcie za nieodpowiadanie na lekcjach religii w języku niemieckim.

Na podstawie: Historia 1789–1990. Wybór tekstów […], oprac. J. Eisler, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1995.

Zadanie 18. (0–1) Oceń, czy poniższe zdania dotyczące tekstu są prawdziwe. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

Tekst przedstawia metody oporu Polaków wobec germanizacji.

This movie requires Flash Player 9

Tekst opisuje jedną z metod walki z polskością w zaborze austriackim.

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 10.

Fulwiusz Ruggieri o sejmie polskim w czasach Zygmunta II Augusta

Król dawniej stanowił o wszystkim za zgodą senatu, posłowie ziemscy nie byli w innym celu wzywani na sejm, tylko aby imieniem szlachty zezwolili na podatek, do żadnej zaś innej rady przypuszczani nie byli. Lecz odtąd posłowie nabrali takiej śmiałości, przywłaszczyli sobie taką władzę, że nie dopuszczają przejść żadnemu prawu, na które by się wprzód nie zgodzili. Dlatego król i senat chcąc co postanowić starają się zjednać wprzód na to przyzwolenie posłów, którzy dawniej żadnego prawie nie mieli znaczenia.

Na podstawie: Wiek XVI–XVIII w źródłach, oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S. B. Lenard, Warszawa 1997.

Zadanie 10. (0–3) Uzupełnij poniższy tekst – przyporządkuj do każdego zdania właściwą odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C.

Przedstawiony tekst dotyczy rozwoju 10.1. ____. Miało to miejsce w 10.2. ____. W wyniku opisanych zmian nastąpił wzrost znaczenia 10.3. ____.

10.1. A. administracji państwowej        B. systemu podatkowego       C. systemu parlamentarnego

This movie requires Flash Player 9

10.2. A. XVI wieku       B. XVII wieku       C. XVIII wieku

This movie requires Flash Player 9

10.3. A. króla      B. izby poselskiej       C. senatu

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 11.

Zawarte w dokumencie ustalenia miały zabezpieczyć podstawowe cechy ustroju politycznego państwa i jako takie musiały być przyjęte i zaprzysiężone przez elekta. Gwarantowały one wolną elekcję, pokój między różniącymi się w wierze, zwoływanie sejmu zwyczajnego co dwa lata na sześć tygodni. Znalazł się tam wreszcie zapis gwarantujący prawo wypowiedzenia królowi posłuszeństwa, w wypadku gdyby łamał on prawo i zasady ustrojowe Rzeczypospolitej.

Na podstawie: A. Wyczański, Historia Polski, t.1, Warszawa 2007.

Zadanie 11. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Opisane w tekście rozwiązania ustrojowe zostały sformułowane w
A. akcie unii w Krewie.
B. konstytucji Nihil novi.
C. artykułach henrykowskich.
D. Konstytucji 3 maja.

This movie requires Flash Player 9

Mapa do zadania 12.

2014_hist_10

Zadanie 12. (0–1) Oceń, czy poniższe zdania dotyczące mapy są prawdziwe. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

Mapa ilustruje konflikt Rzeczypospolitej z Turcją o panowanie nad Morzem Czarnym.

This movie requires Flash Player 9

Mapa ilustruje konflikt, którego przyczyną były dymitriady.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 13. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Szereg, w którym uporządkowano chronologicznie wydarzenia dotyczące Rzeczypospolitej w dobie stanisławowskiej, to
A. podpisanie II rozbioru Polski → uchwalenie Konstytucji 3 maja → zawiązanie konfederacji targowickiej.
B. uchwalenie Konstytucji 3 maja → zawiązanie konfederacji targowickiej → podpisanie II rozbioru Polski.
C. zawiązanie konfederacji targowickiej → uchwalenie Konstytucji 3 maja → podpisanie II rozbioru Polski.
D. uchwalenie Konstytucji 3 maja → podpisanie II rozbioru Polski → zawiązanie konfederacji targowickiej.

This movie requires Flash Player 9

Mapa do zadania 14.

2014_hist_14
Zadanie 14. (0–1) Wskaż tytuł powyższej mapy. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. Europa przed wybuchem Wielkiej Rewolucji Francuskiej.
B. Europa w roku wyprawy Napoleona na Moskwę.
C. Podział Europy ustalony podczas kongresu wiedeńskiego.
D. Europa w roku wybuchu I wojny światowej.

This movie requires Flash Player 9

Ilustracje do zadania 5.

2014_hist_5

Zadanie 5. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Budowle, które powstały w epoce średniowiecza, są przedstawione na ilustracjach oznaczonych numerami

A. 1 i 2.      B. 2 i 3.      C. 3 i 4.      D. 1 i 4.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 6. (0–2) Spośród poniższych wydarzeń oznaczonych literami A–D wybierz wydarzenie chronologicznie pierwsze i wydarzenie chronologicznie ostatnie. W tabeli zaznacz litery, którymi oznaczono wybrane wydarzenia.

A. Koronacja Władysława Łokietka.
B. Sprowadzenie Krzyżaków na ziemie polskie.
C. Założenie uniwersytetu w Krakowie.
D. Śmierć Bolesława Krzywoustego.

6.1. Wydarzenie chronologicznie pierwsze

This movie requires Flash Player 9

6.2. Wydarzenie chronologicznie ostatnie

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 7.

Mowa wygłoszona na soborze w Konstancji w 1415 roku

Przychodzą do Kościoła i kłaniają się mu [Bogu] dawni poganie Litwy i Żmudzi nawróceni do wiary chrześcijańskiej nie pod wpływem gróźb i gwałtów, lecz z własnej woli i zasługą króla polskiego Jagiełły i wielkiego księcia Witolda. Od lat trzydziestu, kiedy sami przyjęli wiarę, zdążali wszelkimi siłami, by jej światło zapanowało wszędzie w rozległych obszarach ziem sobie podległych. Czyż będzie można twierdzić, iż po apostołach kto tyle zdziałał dla chrześcijaństwa co ci dwaj książęta.

Zadanie 7. (0–1) Które państwo popierał mówca na soborze w Konstancji? Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie spośród podanych 1–3.

2014_hist_7

A. (A1)      B. (A2)      C. (A3)      D. (B1)      E. (B2)      F.(B3)

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 8. (0–3) Każdemu wydarzeniu przyporządkuj jego skutek – wybierz go spośród oznaczonych literami A–D. W każdym wierszu tabeli zaznacz właściwą literę.

A. Zetknięcie się Europejczyków z kulturą Indian.
B. Potwierdzenie tezy o kulistości Ziemi.
C. Udowodnienie teorii heliocentrycznej.
D. Rozwój handlu morskiego z Indiami.

8.1. Wyprawa Krzysztofa Kolumba w 1492 roku.

This movie requires Flash Player 9

8.2. Wyprawa Vasco da Gamy pod koniec XV wieku.

This movie requires Flash Player 9

8.3. Podróż Ferdynanda Magellana w latach 1519–1521.

This movie requires Flash Player 9

Tablica genealogiczna do zadania 9
2014_hist_9

Zadanie 9. (0–1)
Oceń, czy poniższe zdania dotyczące tablicy genealogicznej są prawdziwe. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

Albrecht Hohenzollern został księciem pruskim za panowania w Polsce króla Zygmunta I Starego.

This movie requires Flash Player 9

Następcą Kazimierza Jagiellończyka został jeden z jego braci.

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 1.

Proces przemian rozpoczął się ok. 10 tysięcy lat p.n.e. w kilku rejonach Bliskiego Wschodu i południowej Azji. Niósł ze sobą zmiany w gospodarce, technice i organizacji społecznej. Zastosowano nowe metody wytwarzania żywności poprzez wykorzystanie dziko rosnących zbóż i innych roślin, a następnie ich uprawę. Udomowiono dzikie zwierzęta. Do obróbki narzędzi zaczęto stosować technikę szlifowania. Gruntowne przemiany gospodarcze wymusiły osiadły tryb życia. Po upływie kilku tysiącleci zaczęła również rozwijać się metalurgia.

Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 1999.

Zadanie 1. (0–1) Oceń, które z poniższych zdań odnoszących się do skutków przemian w życiu człowieka jest prawdziwe. Zaznacz P przy zdaniu prawdziwym.

1. W wyniku przemian, które opisano w tekście, tryb życia zmienił się na koczowniczy.

This movie requires Flash Player 9

2. W wyniku przemian, które opisano w tekście, doszło do powstania osiadłych wspólnot rolników.

This movie requires Flash Player 9

3. W wyniku przemian, które opisano w tekście, wykształciły się pierwsze organizacje zbieracko-łowieckie.

This movie requires Flash Player 9

Tekst i mapa do zadania 2.

Przez siedem lat nie padał deszcz na Terze; w ciągu nich uschły wszystkie drzewa na wyspie prócz jednego. Gdy zatem Terejczycy zapytali wyroczni delfickiej, co począć, doradziła im Pytia założenie nowej osady w Libii w północnej Afryce. Mieszkańcy Tery powzięli więc uchwałę, żeby z każdej dwójki braci wysłać tam jednego, wybranego losem.

Na podstawie: Herodot, Dzieje, t. I, tłum. S. Hammer, Warszawa 1959.

Wielka kolonizacja grecka

2014_hist_2

Zadanie 2. (0–1) Oceń, czy poniższe zdania dotyczące tekstu i mapy są prawdziwe. Wybierz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub F – jeśli jest fałszywe.

W wyniku rady wyroczni część mieszkańców Tery opuściła wyspę.

This movie requires Flash Player 9

Największym skupiskiem kolonii greckich były obszary, które Terejczykom wskazała Pytia.

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 3.

Walki gladiatorów kojarzą się ze wspaniałymi amfiteatrami. Jednak zanim zaczęto wznosić przystosowane do tego rodzaju widowisk budowle, walki gladiatorów miały już swoją długą, dawną tradycję. Początki tych walk różnie naświetlano, jednak jako najbardziej prawdopodobne przyjmuje się wyjaśnienie Festusa*: według niego istniał pierwotnie zwyczaj zabijania na grobach zasłużonych żołnierzy ludzi skazanych na śmierć.
* Festus – historyk (żył w latach 320–379).

Zadanie 3. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Powyższy tekst opisuje zjawiska związane z kręgiem cywilizacji
A. starożytnej Mezopotamii.
B. starożytnego Rzymu.
C. starożytnego Izraela.
D. starożytnego Egiptu.

This movie requires Flash Player 9

Ilustracje i teksty do zadania 4.

2014_hist_4

Tekst 1.
Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia. Dzień zaś siódmy jest szabatem* ku czci Pana, Boga twego.
* Szabat – siódmy dzień tygodnia ustanowiony jako święto na pamiątkę odpoczynku Boga po stworzeniu świata.

Tekst 2.
Jezus […] nauczał ich tymi słowami: […] Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz miłował swego bliźniego, a nieprzyjaciela swego będziesz nienawidził. A Ja wam powiadam: Miłujcie waszych nieprzyjaciół […].

Tekst 3.
Abu Bekr* relacjonuje, że Prorok powiedział: „Allah może gniewać się za wszystkie nasze grzechy – ale za nieposłuszeństwo wobec rodziców czeka cię kara.”
* Abu Bekr – pierwszy kalif panujący w latach 632–634.

Zadanie 4. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Z islamem wiążą się
A. symbol b. i tekst 2.
B. symbol a. i tekst 1.
C. symbol b. i tekst 3.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 18. (0–1) Uzupełnij artykuł hasłowy tak, aby powstał związek frazeologiczny, którego znaczenie jest zgodne z podanym objaśnieniem. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Czytać __________ – domyślać się tego, co nie jest napisane lub nie zostało powiedziane wprost, wyraźnie.

A. jednym tchem       B. od deski do deski       C. wszystko jak leci      D. między wierszami

This movie requires Flash Player 9

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 19.–21.

W SPORCIE SIĘ NIE „ZWYCIĘŻA”, TYLKO „OGRYWA”

Nic już w Polsce nie jest trudne, skomplikowane, niełatwe – wszystko jest ciężkie. A to jest przecież rażący potocyzm, nie mówiąc już o tym, że zabija najcudowniejszą cudowność języka, jaką jest wariantywność1, przemienność form! Nawet niektórzy doktoranci polonistyki zaczynają pisać o ciężkich problemach badawczych…

Bogdan Tomaszewski2 zwraca uwagę na to, że jego młodsi koledzy używają słowa „ograć”. Wszyscy wszystkich ogrywają. Już nikt w języku sportowym prasy, radia, telewizji, internetu nie pokonuje, nie zwycięża, nie wygrywa z kimś. A przecież słowo „ograć”, podobnie jak przywołane wcześniej „ciężko”, należy do języka potocznego. Ponadto wprowadza pewien znaczeniowy element nieuczciwości, krętactwa, machlojki.

Potocyzacja postępuje też w oficjalnych sytuacjach komunikacyjnych. Choćby słowo „impreza” – dziś wszystko jest imprezą. Byłem już na niejednej uroczystej inauguracji roku akademickiego, po której magnificencja3 zapraszał na podobną imprezę w roku przyszłym. O pewnym pogrzebie przeczytałem, że była to bardzo udana impreza…

Na podstawie: Jan Miodek, Najki z Samotraki – czyli prof. Miodek o polszczyźnie młodzieży, http://opole.gazeta.pl

1 Wariantywność – występowanie wariantów, odmian, wersji.
2 Bogdan Tomaszewski – dziennikarz, komentator sportowy, tenisista, autor książek o tematyce sportowej.
3 Magnificencja – tytuł przysługujący rektorom szkół wyższych.

Zadanie 19. (0–1) W którym słowniku sprawdzisz, jaki przymiotnik jest poprawnym uzupełnieniem zwrotu mieć ____ orzech do zgryzienia? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. W słowniku ortograficznym.
B. W słowniku antonimów.
C. W słowniku frazeologicznym.
D. W słowniku terminów literackich.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 20. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Dziennikarze sportowi w swoich relacjach nie powinni używać wyrazu ograć w znaczeniu ‘zwyciężyć’, ponieważ oznacza on również

A. ‘pogrążyć’.        B. ‘oszukać’.       C. ‘rozgromić’.       D. ‘zwalczyć’.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 21. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W oficjalnej sytuacji komunikacyjnej imprezą nazwiemy

A. rozpoczęcie roku szkolnego.
B. odsłonięcie pomnika.
C. festiwal muzyczny.
D. zaprzysiężenie prezydenta.

This movie requires Flash Player 9