Egzamin gimnazjalny 2013 język polski 7-11

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 7–11.

POTOP (fragment)

Kmicic1 spojrzał… i dusza zatrzęsła się w nim z przerażenia.
Byli to Szwedzi.
Ukazali się tak blisko, że cofać się było niepodobna, zwłaszcza iż orszak królewski miał konie pomęczone. Pozostawało tylko przebić się lub zginąć albo pójść w niewolę. Zrozumiał to w jednej chwili nieustraszony król2, więc chwycił za rękojeść szpady!
– Osłonić króla i nazad! – krzyknął Kmicic.
Tyzenhauz3 z dwudziestu ludźmi w mgnieniu oka wysunął się na czoło, lecz Kmicic, zamiast złączyć się z nimi, ruszył drobnym kłusem przeciw Szwedom.

Miał zaś na sobie szwedzki strój, ten sam, w któren przebrał się wychodząc z klasztoru, więc owi Szwedzi teraz nie pomiarkowali, co to za jeden. Widząc dążącego przeciw sobie w takim stroju jeźdźca, prawdopodobnie poczytali cały orszak królewski za jakiś własny podjazd4, bo nie przyspieszyli kroku, tylko kapitan dowodzący wysunął się przed pierwszą trójkę.
– A co za ludzie? – spytał po szwedzku, patrząc na groźną i bladą twarz zbliżającego się junaka5.

Kmicic najechał nań tak blisko, że prawie trącili się kolanami, i nie odrzekłszy ni słowa, wypalił mu w samo ucho z pistoletu.

Okrzyk zgrozy wyrwał się z piersi rajtarów6, ale potężniej jeszcze zabrzmiał głos pana Andrzeja:
– Bij!
I jako skała oderwana od opoki7, tocząc się w przepaść, druzgoce wszystko w biegu, taki on runął na pierwszy szereg niosąc śmierć i zniszczenie. Dwaj młodzi Kiemlicze8, podobni do dwóch niedźwiedzi, skoczyli za nim w zamęt. Stukot szabel o pancerze i hełmy rozległ się jak huk młotów, a wnet zawtórowały mu wrzaski i jęk.
Przerażonym Szwedom zdawało się w pierwszej chwili, że to trzech wielkoludów napadło ich w dzikim parowie górskim. Pierwsze trójki cofnęły się, zmieszane, przed strasznym mężem, a gdy ostatnie wydobywały się dopiero spoza zakrętu, środek stłoczył się i zwichrzył.

Konie poczęły gryźć się i wierzgać. Żołnierze z dalszych trójek nie mogli strzelać, nie mogli iść na ratunek przodowym, którzy ginęli bez ratunku pod ciosami trzech olbrzymów. Próżno się złożą, próżno sztychów9 nadstawią, tamci łamią szable, przewracają ludzi i konie. Kmicic zdarł konia, że aż kopyta jego zwisły nad głowami rajtarskich rumaków, sam zaś szalał, siekł, bódł. Krew zbroczyła mu twarz, z oczu szedł ogień, wszystkie myśli w nim zgasły, została tylko jedna, że zginie, lecz Szwedów musi zatrzymać. Ta myśl przerodziła się w dzikie jakieś uniesienie, więc siły jego potroiły się, ruchy stały się podobne do ruchów rysia: wściekłe, jak błyskawice szybkie. I nadludzkimi ciosami szabli kruszył ludzi, jak piorun kruszy młode drzewa.

1 Andrzej Kmicic – główny bohater Potopu H. Sienkiewicza.
2 Król – Jan Kazimierz, polski władca w latach 1648–1668.
3 Tyzenhauz – dworzanin króla Jana Kazimierza.
4 Podjazd – konny oddział żołnierzy.
5 Junak – odważny młody mężczyzna, śmiałek.
6 Rajtarzy – tu: szwedzcy żołnierze.
7 Opoka – skała, kamień.
8 Kiemlicze – żołnierze Kmicica; bracia bliźniacy.
9 Sztych – ostre zakończenie broni białej, np. szpady.

Zadanie 7. (0-1) Jakie funkcje w zdaniu Kmicic spojrzał… i dusza zatrzęsła się w nim z przerażenia pełni wielokropek? Oceń, która odpowiedź jest fałszywa.

A. Zapowiada nieoczekiwany zwrot akcji.
B. Wskazuje na przerwanie wypowiedzi bohatera.
C. Wprowadza napięcie.
D. Skupia uwagę czytelnika na zdarzeniu.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 8. (0-1) Jaką funkcję pełnią porównania występujące w dwóch ostatnich akapitach tekstu? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. Opisują warunki atmosferyczne podczas bitwy.
B. Zwiększają sugestywność opisu walki.
C. Przywołują wydarzenia z młodości bohaterów.
D. Uplastyczniają opis krajobrazu.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 9. (0-1) Przeczytaj zdania w tabeli i rozstrzygnij, które są prawdziwe w odniesieniu do znanej Ci powieści historycznej Henryka Sienkiewicza.

1. Przedstawione są zarówno wydarzenia historyczne, jak i fikcyjne.
2. Bohaterami są tylko postaci historyczne.
3. Narrator to bezpośredni świadek lub bohater opisywanych przez siebie zdarzeń.
4. Realia epoki zostały ukazane ze szczególną starannością.

Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. Tylko zdanie 2. zawiera prawdziwą informację.
B. Zdania 1. i 2. zawierają prawdziwe informacje, a 3. i 4. – fałszywe.
C. Tylko zdanie 4. zawiera prawdziwą informację.
D. Zdania 1. i 4. zawierają prawdziwe informacje, a 2. i 3. – fałszywe.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 10. (0-1) Jaką funkcję w zdaniu Pierwsze trójki cofnęły się, zmieszane, pod strasznym mężem pełni podkreślony wyraz? Wybierz odpowiedź A albo B i jej uzasadnienie spośród 1–3.

Podkreślony wyraz pełni funkcję
A. podmiotu, ponieważ określa cechę rzeczownika.
B. przydawki, ponieważ określa cel czynności.
C. podmiotu, ponieważ określa wykonawcę czynności.
D. przydawki, ponieważ określa cechę rzeczownika.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 11. (0-1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W przykładzie “Zrozumiał to w jednej chwili nieustraszony król, więc chwycił za rękojeść szpady” spójnik “więc” wskazuje na zdanie

A. współrzędnie złożone wynikowe.
B. podrzędnie złożone okolicznikowe przyczyny.
C. współrzędnie złożone przeciwstawne.
D. podrzędnie złożone okolicznikowe celu.

This movie requires Flash Player 9

Dodaj komentarz