Ćwiczenia w domu i szkole
Zadania CKE dostosowane do ćwiczeń online

j. pol. - 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | j.ang. - 2009 | 2010 | 2011 | 2012
2013 - j.pol. | hist. | j.ang. | mat. | przyr. | 2014 - j.pol. | hist. | j.ang. | mat. | przyr. | 2015 - j.pol. | hist. | j.ang. | mat. |

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 1.–5.

O ODWADZE

Zdarza się, że słyszymy o ludziach, którzy bez chwili zastanowienia rzucają się w ogień czy burzliwy nurt rzeki. Niektórzy z zazdrością myślą o ich odwadze. Rodzi się jednak pytanie: „Czy to jest odwaga?”.

Odwaga jest bliźniaczą siostrą strachu. Żeby być odważnym, trzeba najpierw poczuć obawę. Trzeba tego strachu posmakować, trzeba się z nim pomęczyć. Strach każe unikać niebezpieczeństwa, wycofywać się, uciekać, ale inne powody skłaniają ludzi do działania, do zrobienia czegoś, co może być w następstwie kosztowne lub nawet groźne. Odwaga jest więc aktem wyboru, ponieważ wiąże się z decyzją o pokonaniu strachu w imię jakiejś cenionej wartości.

Niezapomniana Irena Sendlerowa1 dobrze wiedziała, co robi. Wiedziała, co się stanie z nią, z jej najbliższymi, gdy wyjdzie na jaw, że ratuje żydowskie dzieci. Dokonała wyboru. Czy się bała? Strach – jak sama mówiła – był nieodłącznym towarzyszem jej życia przez wiele lat, ale potrafiła sobie z nim poradzić.

Kinga Baranowska jest chlubą światowej himalaistyki. Odważnie wspina się na najwyższe szczyty Ziemi. Czuje jednak respekt przed górami, bo wie, że jest się czego bać. Mówi, że jeśli przestanie się bać, przekroczy granice dopuszczalnego ryzyka. Trzeba bowiem poczuć strach, by w pełni świadomie zdobyć się na odwagę.

Często jednak odwaga myli się ludziom z brawurą2, z deficytem3 wyobraźni czy wręcz głupotą. Każdego roku wielu takich „odważnych” decyduje się na tragiczne w skutkach skoki do wody z wysokiego brzegu lub mostu. Każdego dnia tacy „odważni” kierowcy giną w wypadkach, raniąc lub zabijając także innych ludzi. Nie boją się. Myślą, że są odważni, bo o odwadze według nich świadczy podjęcie lekkomyślnego działania, które staje się ważniejsze od skutków, od bilansu zysków i strat. Powtórzmy więc pytanie: „Czy to jest odwaga?”. Warto się zastanowić, czym naprawdę jest odwaga. A może odwaga to szczególny rodzaj ostrożności?

1 Irena Sendlerowa – polska działaczka społeczna; podczas okupacji niemieckiej członkini Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Wraz ze współpracownikami wyprowadziła z warszawskiego getta i uratowała od zagłady około 2,5 tys. dzieci żydowskich. Za ten czyn izraelski instytut Yad Vashem przyznał jej tytuł Sprawiedliwy wśród
Narodów Świata.
2 Brawura – lekceważenie niebezpieczeństwa, skłonność do popisywania się (zwłaszcza odwagą).
3 Deficyt – niedostateczna ilość czegoś, niedobór.

Zadanie 1. (0-1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Według autora tekstu odwagą wykazuje się człowiek, który

A. przełamuje strach, żeby uczynić coś istotnego.
B. najpierw reaguje, dopiero potem analizuje zagrożenie.
C. podejmuje ryzyko, ponieważ w ogóle nie odczuwa strachu.
D. decyduje się na działanie, jeżeli nie łączy się ono z ryzykiem.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2. (0-1) Która z wymienionych cech, według autora tekstu, może być często mylona z odwagą? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. cwaniactwo      B. przebiegłość      C. ryzykanctwo      D. niecierpliwość

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 3. (0-1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. Podobieństwo między Ireną Sendlerową i Kingą Baranowską polega na tym, że

A. kwestie polityczne to główny obszar zainteresowań obu kobiet.
B. strach to główny bodziec do działania obu kobiet.
C. dla obu kobiet ryzyko stało się celem nadrzędnym.
D. postawa obu kobiet wymagała mierzenia się ze strachem.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 4. (0-1) Jaką funkcję spełnia dwukrotnie postawione w tekście pytanie: Czy to jest odwaga?

1. Stanowi klamrę kompozycyjną spajającą wypowiedź.
2. Umożliwia autorowi zdefiniowanie odwagi.
3. Ma zachęcić czytelnika do przemyślenia postawionego problemu.
4. Dowodzi lekceważenia odważnych zachowań przez autora tekstu.

Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

A. Wszystkie odpowiedzi są poprawne.
B. Odpowiedzi 1. i 3. są poprawne, a 2. i 4. – błędne.
C. Tylko odpowiedź 4. jest błędna, pozostałe są poprawne.
D. Tylko odpowiedź 2. jest poprawna, pozostałe są błędne.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 5. (0-1) Przykładem którego gatunku publicystycznego jest tekst O ODWADZE?

Tekst O ODWADZE jest przykładem

A. artykułu, ponieważ jest pisany lekkim, żartobliwym stylem, z wykorzystaniem środków artystycznego wyrazu.
B. artykułu, ponieważ zawiera wywód dotyczący kwestii społecznej, potwierdzający argumenty przykładami.
C. reportażu, ponieważ zawiera wywód dotyczący kwestii społecznej, potwierdzający argumenty przykładami.
D. reportażu, ponieważ stanowi relację z określonych wydarzeń, których naocznym świadkiem był sam autor.

This movie requires Flash Player 9

Przeczytaj tekst i wykonaj zadanie 6.

Odwaga cywilna – odwaga wypowiadania własnych przekonań niezależnie od panującej opinii lub demonstrowania pewnych postaw, bez względu na możliwość ujemnych dla siebie konsekwencji.

Zadanie 6. (0-1) Rozstrzygnij, w którym z poniższych zdań wyrażenia „odwaga cywilna” użyto niezgodnie z jego definicją słownikową. Zaznacz F przy zdaniu fałszywym.

Miał odwagę cywilną i zawsze mówił to, co myślał, nawet jeśli mogło się to dla niego skończyć źle.

This movie requires Flash Player 9

Trzeba odwagi cywilnej, żeby stanąć w obronie kolegi, któremu wszyscy w klasie dokuczają.

This movie requires Flash Player 9

Zabrakło mu odwagi cywilnej, żeby wejść do ogrodu, po którym biegał groźny pies.

This movie requires Flash Player 9