Egzamin gimnazjalny 2013 historia i wos 10-12

Tekst i tablica genealogiczna (fragment) do zadania 10.

Mandat1 króla do starostów o zwalczaniu herezji luterańskiej (fragment) Minęło już kilka lat, gdy z powodu szerzenia się zarazy luterańskiej wydaliśmy mandat, aby zapowiedział wszystkim szeroko dookoła, by nie odważyli się podróżować do Wittenbergi albo do tych miejsc, w których istniałoby jakieś podejrzenie herezji, lub też wysyłać tam swoje dzieci. Ktokolwiek by zaś odważył się książki zarażone zarazą luterańską wwozić lub posługiwać się nimi prywatnie lub publicznie, ten stanie się winnym kary gardła, proskrypcji2 i utraty wszystkich dóbr.

1mandat – tu: zarządzenie króla
2winnym kary gardła, proskrypcji – tu: będzie podlegał karze śmierci lub wyjęciu spod prawa

2013_historia_10

Zadanie 10. (0–1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Władcą, który wystawił cytowany dokument, był

A. Władysław Jagiełło    B. Kazimierz IV Jagiellończyk    C. Jan Olbracht    D. Zygmunt I Stary

This movie requires Flash Player 9

Tekst do zadania 11.

My rady koronne, duchowne i świeckie i rycerstwo wszystko obiecujemy zjechać się i wspólnie akt elekcji podług woli Bożej do skutku słusznego przywieść. A iż w Rzeczypospolitej naszej jest niezgoda niemała w sprawie religii chrześcijańskiej, zapobiegając temu, aby się z tej przyczyny między ludźmi rozterka jaka szkodliwa nie wszczęła, którą po innych królestwach jaśnie widzimy, obiecujemy to sobie wspólnie, za nas i potomków naszych, iż którzy jesteśmy różni w wierze, pokój między sobą zachować, a dla różnej wiary i odmiany w kościołach krwi nie przelewać.

Na podstawie: Historia. Teksty źródłowe, pod red. S. Sierpowskiego, Warszawa 1998.

Zadanie 11. (0–3) Uzupełnij poniższy tekst, przyporządkowując w każdym zdaniu właściwą odpowiedź spośród oznaczonych literami A–C.

Przedstawione w tekście porozumienie zawarto w 11.1. ____. W cytowanym fragmencie dokumentu szlachta gwarantowała sobie 11.2. ____. Wspomniana w dokumencie forma wyboru króla została wprowadzona w dobie 11.3. ____.

11.1. A. XIV w. B. XV w. C. XVI w.

This movie requires Flash Player 9

11.2. A. przywileje ekonomiczne B. tolerancję religijną C. wzajemną pomoc

This movie requires Flash Player 9

11.3. A. monarchii patrymonialnej B. rządów absolutnych C. demokracji szlacheckiej

This movie requires Flash Player 9
 

Tekst i ilustracja do zadania 12

Tu mnóstwo głosem ogromnym wykrzyka,
Echo te śluby roznosi:
“Życzymy wszyscy mieć królem Henryka”.
Prymas w niebo ręce wznosi,
[…]
Piękny to widok, prawo nader chlubne,
Gdy naród króla obiera […]

2013_historia_12

Zadanie 12. (0-1) Dokończ poniższe zdanie – wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Powyższy tekst i ilustracja odnoszą się do

A. rokoszu    B. wolnej elekcji    C. sejmu ziemskiego    D. pospolitego ruszenia

This movie requires Flash Player 9

Dodaj komentarz